Chcę zacząć hodowlę psów – od czego zacząć?Praktyczny poradnik dla przyszłego hodowcy

Założenie hodowli psów to decyzja, która wymaga znacznie więcej niż zakupu suki i wyboru reproduktora. Hodowla to odpowiedzialność za zdrowie i dobrostan zwierząt, konieczność zdobywania wiedzy, planowania rozrodu, odpowiedniego żywienia oraz przygotowania się na sytuacje, których nie zawsze można przewidzieć.

Jeżeli dopiero zaczynasz swoją przygodę z kynologią i zastanawiasz się: „Chcę zacząć hodowlę – od czego zacząć?”, ten poradnik pomoże Ci uporządkować najważniejsze kroki.

1. Najpierw wybierz rasę – ale nie kieruj się wyłącznie wyglądem

Pierwszym krokiem powinien być świadomy wybór rasy.

Zanim zdecydujesz się na konkretną rasę, poznaj jej charakter, potrzeby, typowe problemy zdrowotne, wymagania dotyczące pielęgnacji oraz specyfikę rozrodu.

Warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• Czy znam charakter tej rasy?

• Czy mam doświadczenie z psami tej rasy?

• Czy znam jej potrzeby żywieniowe?

• Jakie badania zdrowotne są zalecane?

• Jak wygląda prawidłowy rozwój szczeniąt?

• Jakie są najczęstsze problemy zdrowotne?

• Czy mam odpowiednie warunki do utrzymywania psów i odchowu miotu?

Dobrym rozwiązaniem jest wcześniejsze spędzenie czasu z hodowcami wybranej rasy, uczestnictwo w wystawach oraz poznanie psów nie tylko z perspektywy właściciela, ale również hodowcy.

Hodowla powinna zaczynać się od wiedzy o rasie, a nie od decyzji o sprzedaży szczeniąt.

2. Znajdź dobrego hodowcę i ucz się od bardziej doświadczonych

Osoba rozpoczynająca hodowlę może bardzo dużo nauczyć się od ludzi, którzy mają już doświadczenie.

Warto znaleźć odpowiedzialnych hodowców, obserwować ich pracę i zadawać pytania dotyczące między innymi:

• wyboru rodziców miotu,

• badań zdrowotnych,

• przygotowania suki do ciąży,

• porodu,

• opieki nad noworodkami,

• żywienia,

• socjalizacji szczeniąt,

• dokumentacji,

• kontaktu z przyszłymi właścicielami.

Nie należy bać się korzystania z doświadczenia innych. Hodowla to dziedzina, w której wiedzę zdobywa się zarówno poprzez teorię, jak i praktykę.

3. Poznaj zasady obowiązujące w hodowli

Przed rozpoczęciem działalności trzeba sprawdzić aktualne wymagania formalne dotyczące hodowli psów w kraju, w którym będzie prowadzona hodowla.

W Polsce znaczenie ma między innymi organizacja kynologiczna, w której zarejestrowana jest hodowla, oraz obowiązujące przepisy dotyczące utrzymywania i rozmnażania zwierząt.

Warto sprawdzić aktualne wymagania dotyczące:

• rejestracji hodowli,

• praw hodowlanych,

• badań i kwalifikacji psów,

• dokumentacji miotu,

• oznakowania szczeniąt,

• warunków utrzymywania zwierząt,

• sprzedaży lub przekazywania szczeniąt.

Przepisy i regulaminy mogą się zmieniać, dlatego przed rozpoczęciem hodowli należy korzystać z aktualnych informacji właściwych instytucji i organizacji.

4. Wybierz sukę hodowlaną z myślą o przyszłości

Zakup pierwszej suki hodowlanej to jedna z najważniejszych decyzji.

Nie powinna być podejmowana wyłącznie na podstawie wyglądu czy popularnego rodowodu. Warto zwrócić uwagę na zdrowie, temperament, budowę, pochodzenie oraz cechy charakterystyczne dla danej rasy.

Bardzo ważne jest również poznanie rodziców i – jeśli to możliwe – dalszych przodków.

Dobrze prowadzona hodowla powinna dążyć do tego, aby kolejne pokolenia były zdrowe, stabilne psychicznie i zgodne ze standardem rasy.

5. Zrób wymagane i zalecane badania

Zdrowie powinno być jednym z najważniejszych filarów odpowiedzialnej hodowli.

Zakres badań zależy od rasy. W przypadku niektórych ras szczególne znaczenie mogą mieć badania ortopedyczne, okulistyczne, kardiologiczne czy genetyczne.

Przed zakupem psa warto sprawdzić, jakie choroby dziedziczne występują w danej rasie oraz jakie badania rekomendują organizacje kynologiczne i specjaliści.

Nie warto ograniczać się wyłącznie do badań wymaganych formalnie. Jeżeli istnieją dodatkowe badania, które pozwalają lepiej ocenić zdrowie przyszłych rodziców, warto je rozważyć.

6. Zbuduj plan hodowlany

Hodowla nie powinna polegać na przypadkowym kojarzeniu dwóch psów.

Przed planowanym miotem warto określić, jaki jest cel konkretnego skojarzenia.

Czy chcesz poprawić budowę? Temperament? Zdrowie? Zachować określone cechy linii?

Dobór reproduktora powinien być przemyślaną decyzją. Należy analizować nie tylko wygląd obu psów, ale również ich rodowody, zdrowie, charakter i cechy, które mogą przekazywać potomstwu.

7. Przygotuj odpowiednie warunki dla psów

Hodowla wymaga odpowiedniej przestrzeni i organizacji.

Przyszły hodowca powinien mieć miejsce, w którym psy mogą bezpiecznie odpoczywać, poruszać się i funkcjonować w odpowiednich warunkach.

Jeszcze większego przygotowania wymaga pojawienie się miotu.

Trzeba pomyśleć między innymi o:

• bezpiecznym miejscu dla suki i szczeniąt,

• odpowiedniej temperaturze,

• łatwym utrzymaniu higieny,

• miejscu do karmienia,

• wadze do kontroli masy szczeniąt,

• podstawowym wyposażeniu porodowym,

• środkach higienicznych,

• możliwości szybkiego kontaktu z lekarzem weterynarii.

8. Weterynarz powinien być częścią Twojego planu

Jeszcze przed pierwszym kryciem warto znaleźć lekarza weterynarii, który zna się na rozrodzie psów lub ma możliwość współpracy ze specjalistą w tej dziedzinie.

Dobry kontakt z lekarzem jest szczególnie ważny w przypadku:

• przygotowania suki do rozrodu,

• monitorowania ciąży,

• porodu,

• opieki nad noworodkami,

• problemów z laktacją,

• chorób szczeniąt.

Warto również zawczasu ustalić, gdzie można uzyskać pomoc w sytuacji nagłej, także poza standardowymi godzinami pracy gabinetu.

9. Nie zapominaj o żywieniu

Odpowiednie żywienie powinno być zaplanowane jeszcze przed pojawieniem się pierwszego miotu.

Innych potrzeb żywieniowych wymaga dorosły pies utrzymaniowy, innych suka w ciąży i laktacji, a jeszcze innych rosnące szczenię.

W hodowli warto zwracać uwagę nie tylko na samą karmę, ale również na:

• jej przeznaczenie,

• wartość energetyczną,

• składniki odżywcze,

• dawkowanie,

• jakość i powtarzalność produktu,

• tolerancję przez psy.

Dobrze dobrany system żywienia ułatwia codzienną pracę hodowcy i pozwala lepiej kontrolować kondycję zwierząt.

10. Przygotuj się finansowo

Hodowla wiąże się z kosztami, których początkujący hodowca często nie bierze pod uwagę.

Oprócz zakupu psa trzeba uwzględnić między innymi:

• badania zdrowotne,

• opiekę weterynaryjną,

• szczepienia i profilaktykę,

• żywienie,

• wystawy i wydarzenia kynologiczne,

• wyposażenie,

• krycie,

• opiekę nad suką w ciąży,

• koszty związane z porodem,

• opiekę nad szczeniętami,

• identyfikację i dokumentację,

• sytuacje awaryjne.

Szczególnie ważne jest posiadanie rezerwy finansowej na nieprzewidziane sytuacje. Poród nie zawsze przebiega bez komplikacji, a leczenie jednego lub kilku szczeniąt może generować dodatkowe koszty.

11. Przygotuj się na poród i pierwsze tygodnie życia szczeniąt

Pierwszy miot jest dla hodowcy ogromnym doświadczeniem, ale może być również stresujący.

Warto wcześniej zdobyć wiedzę na temat przebiegu porodu, prawidłowego zachowania suki oraz podstawowej opieki nad noworodkami.

Należy wiedzieć, jak kontrolować:

• masę ciała szczeniąt,

• przyjmowanie pokarmu,

• aktywność,

• temperaturę,

• rozwój,

• zachowanie suki.

Każde niepokojące objawy powinny być konsultowane z lekarzem weterynarii.

12. Socjalizacja szczeniąt jest równie ważna jak żywienie

Dobry hodowca nie tylko odchowuje zdrowe szczenięta, ale również przygotowuje je do przyszłego życia.

W zależności od wieku i możliwości warto stopniowo wprowadzać szczenięta w różnorodne, bezpieczne doświadczenia.

Kontakt z różnymi dźwiękami, powierzchniami, ludźmi czy codziennymi sytuacjami może pomóc w budowaniu prawidłowych doświadczeń we wczesnym okresie życia.

Socjalizacja powinna być jednak dostosowana do wieku i możliwości szczeniąt. Nie chodzi o nadmiar bodźców, lecz o spokojne i pozytywne poznawanie świata.

13. Zastanów się, komu powierzysz szczenięta

Odpowiedzialność hodowcy nie kończy się w momencie sprzedaży szczenięcia.

Warto dobrze poznać przyszłych właścicieli i dowiedzieć się, czy dana osoba lub rodzina jest odpowiednia dla konkretnego psa.

Nie każdy nabywca będzie odpowiedni dla każdej rasy.

Rozmowa przed sprzedażą może dotyczyć między innymi:

• doświadczenia z psami,

• warunków mieszkaniowych,

• trybu życia,

• oczekiwań wobec psa,

• czasu, jaki właściciel może poświęcić zwierzęciu,

• planów dotyczących aktywności czy hodowli.

Dobry hodowca powinien być również przygotowany na kontakt z właścicielami po odbiorze szczenięcia.

14. Prowadź dokumentację

Dobra organizacja jest w hodowli niezwykle ważna.

Warto prowadzić dokumentację dotyczącą:

• zdrowia psów,

• badań,

• szczepień,

• odrobaczeń,

• cieczek,

• kryć,

• ciąży,

• porodu,

• masy ciała szczeniąt,

• żywienia,

• rozwoju szczeniąt.

Dzięki temu łatwiej obserwować rozwój psów i wyciągać wnioski przy kolejnych miotach.

Od czego więc zacząć?

Jeżeli dopiero planujesz założenie hodowli, nie musisz robić wszystkiego jednocześnie.

Dobrym pierwszym krokiem jest stworzenie własnej listy:

1. Wybieram rasę.
Poznaję jej charakter, potrzeby i problemy zdrowotne.

2. Zdobywam wiedzę.
Rozmawiam z doświadczonymi hodowcami i poznaję specyfikę rasy.

3. Sprawdzam wymagania formalne.
Poznaję aktualne regulaminy i obowiązki związane z prowadzeniem hodowli.

4. Wybieram odpowiednią sukę.
Zwracam uwagę na zdrowie, temperament, budowę i pochodzenie.

5. Wykonuję badania.
Sprawdzam, jakie badania są istotne dla wybranej rasy.

6. Przygotowuję plan hodowlany.
Określam, jaki jest cel przyszłego skojarzenia.

7. Przygotowuję zaplecze.
Organizuję miejsce dla psów i przyszłego miotu.

8. Planuję żywienie.
Dobieram odpowiednią karmę dla dorosłych psów, suk hodowlanych i szczeniąt.

9. Buduję zaplecze weterynaryjne.
Wybieram lekarza i przygotowuję plan działania na wypadek komplikacji.

10. Przygotowuję się na pierwszy miot.
Zdobywam wiedzę o porodzie, opiece nad noworodkami i socjalizacji.

Hodowla to nie tylko szczenięta

Rozpoczęcie hodowli psów powinno być przede wszystkim decyzją wynikającą z pasji, wiedzy i odpowiedzialności. Samo posiadanie psa z dobrym rodowodem nie jest jeszcze wystarczającym powodem, aby rozpocząć rozmnażanie.

Dobra hodowla to długofalowe planowanie, troska o zdrowie zwierząt, odpowiednie żywienie, socjalizacja szczeniąt i świadomy dobór przyszłych właścicieli.

Jeżeli dopiero zaczynasz, nie musisz od razu wiedzieć wszystkiego. Najważniejsze, aby zacząć od zdobywania wiedzy i korzystania z doświadczenia osób, które hodowlę prowadzą odpowiedzialnie od lat.