Żywienie suki w ciąży – praktyczny poradnik dla hodowcy

Ciąża u suki to wyjątkowy, ale również wymagający okres. Organizm przyszłej matki musi jednocześnie utrzymać własną kondycję, zapewnić rozwijającym się szczeniętom odpowiednią ilość składników odżywczych i przygotować się do nadchodzącej laktacji.

Dla hodowcy oznacza to konieczność odpowiedniego zaplanowania żywienia – od początku ciąży aż do porodu i kolejnego etapu, jakim jest karmienie szczeniąt.

Jak karmić sukę w ciąży? Czy od początku ciąży należy zwiększyć ilość karmy? Kiedy zmienić dietę? I dlaczego końcówka ciąży jest pod tym względem szczególnie ważna?

W tym poradniku odpowiadamy na najważniejsze pytania dotyczące żywienia ciężarnej suki.

Czy suka w ciąży potrzebuje więcej karmy?

Nie zawsze od razu.

W pierwszych tygodniach ciąży zapotrzebowanie energetyczne suki zwykle nie rośnie gwałtownie. Zbyt wczesne i nadmierne zwiększenie ilości karmy może natomiast prowadzić do nadmiernego przyrostu masy ciała.

Sytuacja zmienia się w drugiej połowie ciąży. Około 5.–6. tygodnia rozpoczyna się intensywny wzrost płodów, a zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze wyraźnie się zwiększa. Jednocześnie powiększająca się macica zajmuje coraz więcej miejsca w jamie brzusznej, przez co suka może nie być w stanie zjeść jednorazowo dużej ilości pokarmu.

Dlatego w końcowym okresie ciąży znaczenie ma nie tylko ilość karmy, ale również jej koncentracja energetyczna, strawność i odpowiednie zbilansowanie.

Żywienie suki w poszczególnych etapach ciąży

Ciąża u psa trwa przeciętnie około 63 dni, choć rzeczywista długość ciąży może się różnić m.in. w zależności od sposobu określenia momentu zapłodnienia.

Z punktu widzenia żywienia można jednak wyróżnić kilka etapów.

Początek ciąży – pierwsze tygodnie

Na początku ciąży nie ma potrzeby automatycznego zwiększania dziennej porcji tylko dlatego, że suka jest ciężarna.

Najważniejsze jest utrzymanie prawidłowej kondycji ciała oraz zapewnienie pełnoporcjowego, odpowiednio zbilansowanego pożywienia.

U części suk w pierwszych tygodniach może pojawić się przejściowo mniejszy apetyt. W takiej sytuacji warto obserwować zachowanie i kondycję zwierzęcia, zamiast na własną rękę wprowadzać wiele zmian w diecie.

Jeżeli suka wyraźnie odmawia jedzenia, wymiotuje, jest osłabiona lub pojawiają się inne niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Około 5.–6. tygodnia – czas intensywnego rozwoju szczeniąt

To jeden z najważniejszych momentów z punktu widzenia żywienia.

W drugiej połowie ciąży płody zaczynają intensywnie rosnąć, a organizm suki przygotowuje się również do laktacji. Wzrasta więc zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze.

Jednocześnie coraz większa macica ogranicza miejsce dostępne dla przewodu pokarmowego.

Dlatego zamiast po prostu znacząco zwiększać objętość pojedynczego posiłku, korzystniejsze może być:

• podawanie większej dziennej ilości karmy w kilku mniejszych porcjach,
• wybór karmy o odpowiedniej koncentracji energetycznej,
• zapewnienie wysokiej strawności pożywienia,
• kontrolowanie masy ciała i kondycji suki,
• stały dostęp do świeżej wody.

Ostatnie tygodnie ciąży

W końcówce ciąży zapotrzebowanie energetyczne może być znacznie wyższe niż na początku. Według materiałów weterynaryjnych najwyższe zapotrzebowanie energetyczne przypada zwykle na około 6.–8. tydzień ciąży, przy czym rzeczywiste potrzeby zależą m.in. od wielkości miotu i wielkości suki.

To właśnie wtedy szczególnie ważne staje się żywienie pokarmem, który dostarcza odpowiednią ilość energii i składników odżywczych w stosunkowo niewielkiej objętości.

Jaka karma dla suki w ciąży?

W przypadku ciężarnej suki nie warto kierować się wyłącznie wysoką zawartością jednego składnika, np. białka.

Najważniejsze jest kompletne i zbilansowane żywienie, dostosowane do aktualnego etapu życia i stanu fizjologicznego psa.

FEDIAF podkreśla, że pełnoporcjowa karma powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiednich ilościach i proporcjach. Potrzeby psa zmieniają się m.in. wraz z wiekiem, aktywnością i stanem reprodukcyjnym.

Wybierając karmę dla ciężarnej suki, warto więc zwrócić uwagę na:

1. PełnoporcjowośćKarma powinna być przeznaczona do samodzielnego żywienia psa i odpowiednia dla danego etapu fizjologicznego.
2. Odpowiednią koncentrację energii

W końcowej fazie ciąży suka może potrzebować więcej energii, jednocześnie mając coraz mniejszą możliwość zjedzenia dużej objętości pokarmu.

3. Strawność

Dobrze przyswajalna karma pozwala dostarczyć odpowiednią ilość składników odżywczych bez konieczności podawania bardzo dużych porcji.

4. Odpowiedni poziom i proporcje składników odżywczych

Białko, tłuszcze, witaminy i składniki mineralne powinny tworzyć odpowiednio zbilansowaną całość, a nie być rozpatrywane pojedynczo.

5. Akceptację karmy przez sukę

Nawet najlepiej opracowana dieta nie spełni swojej funkcji, jeśli suka nie będzie chciała jej jeść. Smakowitość ma szczególne znaczenie w okresach, kiedy apetyt może się zmieniać.

Czy ciężarna suka potrzebuje suplementów?

To jedno z pytań, które bardzo często pojawia się wśród hodowców.

Jeżeli suka otrzymuje pełnoporcjową i odpowiednio zbilansowaną karmę, dodatkowe suplementowanie witamin i składników mineralnych nie powinno być wprowadzane automatycznie.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku suplementacji wapnia.

Nadmiar niektórych składników mineralnych może zaburzać prawidłową gospodarkę mineralną organizmu. Dlatego dodatkowe preparaty w czasie ciąży najlepiej stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem weterynarii lub specjalistą ds. żywienia zwierząt. 

Więcej suplementów nie oznacza automatycznie lepszego żywienia.

W przypadku pełnoporcjowej karmy podstawą jest prawidłowo skomponowana dieta, a nie samodzielne dokładanie kolejnych preparatów.

Ile karmy powinna dostawać ciężarna suka?

Nie ma jednej uniwersalnej porcji dla wszystkich suk.

Dzienne zapotrzebowanie zależy m.in. od:

• masy ciała suki,
• rasy i wielkości,
• kondycji przed ciążą,
• liczby rozwijających się szczeniąt,
• etapu ciąży,
• aktywności,
• kaloryczności konkretnej karmy.

Dlatego dawkę pokarmową należy ustalać na podstawie zaleceń producenta karmy oraz obserwacji kondycji konkretnego psa.

W praktyce hodowlanej bardzo przydatne jest regularne kontrolowanie masy ciała i kondycji suki.

Nie chodzi o to, aby suka w ciąży przybrała jak najwięcej. Celem jest zapewnienie odpowiednich warunków do rozwoju miotu przy jednoczesnym utrzymaniu dobrej kondycji matki.

Lepiej więcej posiłków czy większe porcje?

W końcowym okresie ciąży zdecydowanie warto rozważyć podzielenie dziennej dawki na kilka mniejszych posiłków.

Powiększająca się macica ogranicza przestrzeń w jamie brzusznej, dlatego duża jednorazowa porcja może być dla suki mniej komfortowa. Kilka mniejszych posiłków ułatwia dostarczenie odpowiedniej ilości energii bez konieczności jedzenia bardzo dużej ilości pokarmu jednorazowo.

To rozwiązanie jest szczególnie praktyczne w przypadku suk, które pod koniec ciąży zaczynają jeść mniej chętnie lub mają trudności z przyjęciem większej porcji.

Czy zmieniać karmę w czasie ciąży?

Zmiana karmy nie powinna być przeprowadzana gwałtownie.

Jeżeli z powodów żywieniowych konieczna jest zmiana diety, najlepiej wprowadzać nową karmę stopniowo, obserwując apetyt i pracę przewodu pokarmowego.

Nagła zmiana może zwiększać ryzyko problemów trawiennych, dlatego w przypadku ciężarnej suki szczególnie ważne jest ograniczenie niepotrzebnych zmian.

Jeżeli planujesz zmianę karmy przed końcowym etapem ciąży, warto zrobić to odpowiednio wcześniej i dać suce czas na spokojne przyzwyczajenie się do nowego sposobu żywienia.

Żywienie suki przed porodem – o czym powinien pamiętać hodowca?

W ostatnich tygodniach ciąży warto szczególnie dokładnie obserwować:

• apetyt,
• masę ciała,
• kondycję,
• ilość przyjmowanej karmy,
• konsystencję i częstotliwość oddawania kału,
• zachowanie suki,
• dostęp do świeżej wody.

Dobrym rozwiązaniem jest również prowadzenie prostych notatek dotyczących żywienia.

Dzięki temu hodowca może zauważyć zmiany, które w codziennej obserwacji łatwo przeoczyć.

W przypadku niepokojących objawów, wyraźnego braku apetytu, wymiotów, biegunki, osłabienia czy innych zmian w zachowaniu suki należy skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Żywienie ciężarnej suki to przygotowanie do laktacji

Ciąża i laktacja nie powinny być traktowane jako dwa całkowicie oddzielne okresy.

Organizm suki już pod koniec ciąży przygotowuje się do ogromnego wysiłku energetycznego, jakim będzie produkcja mleka.

Po porodzie zapotrzebowanie na energię jeszcze wzrasta. Dlatego dieta stosowana w końcowym okresie ciąży powinna być przemyślana również pod kątem nadchodzącej laktacji. 

Dla hodowcy oznacza to, że warto zaplanować żywienie suki nie tylko do dnia porodu, ale również na pierwsze tygodnie po nim.

7 najważniejszych zasad żywienia suki w ciąży

Na koniec zbierzmy najważniejsze informacje w jednym miejscu:

1. Nie zwiększaj automatycznie ilości karmy od pierwszych dni ciąży.
2. Kontroluj masę ciała i kondycję suki przez cały okres ciąży.
3. Szczególną uwagę na żywienie zwróć od około 5.–6. tygodnia ciąży.
4. W końcowym okresie ciąży wybieraj karmę odpowiednio skoncentrowaną energetycznie i pełnoporcjową.
5. Pod koniec ciąży podziel dzienną porcję na kilka mniejszych posiłków, jeśli suka lepiej je w ten sposób.
6. Nie stosuj suplementów „na wszelki wypadek” – dodatkowe preparaty powinny być dobrane do rzeczywistych potrzeb suki.
7. W razie niepokojących objawów skonsultuj się z lekarzem weterynarii.

Żywienie suki w hodowli – liczy się plan

Prawidłowe żywienie ciężarnej suki nie polega na prostym zwiększeniu ilości karmy.

To proces, który powinien uwzględniać etap ciąży, kondycję suki, wielkość miotu, kaloryczność karmy oraz przygotowanie organizmu do laktacji.

Właśnie dlatego w hodowli tak ważna jest możliwość obserwowania każdej suki indywidualnie i odpowiedniego dopasowania sposobu żywienia do jej potrzeb.

W Klubie Hodowcy Boldoré chcemy wspierać hodowców nie tylko poprzez dostarczanie karmy, ale również poprzez praktyczną wiedzę dotyczącą żywienia psów hodowlanych i odchowu szczeniąt.

Kolejnym krokiem jest prawidłowe żywienie suki po porodzie – szczególnie w okresie laktacji, kiedy jej zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze może być jeszcze wyższe.